Birincil(primer) başağrısı ve İkincil(seconder) başağrısı olmak üzere iki grupta 400’e yakın baş ağrısı çeşidi var. Baş ağrısı türleri oldukça çeşitli olmakla birlikte şu şekilde sınıflandırılabilir.

1-Gerilim tipi baş ağrıları: Migren ile en çok karıştırılan baş ağrısıdır bu tür ağrılarda kusma ve bulantı görülmezken migrende görülebilir. Genç yetişkinlik döneminde daha sık görülmektedir. Ana nedeni stresdir.

2-Hastalık kaynaklı baş ağrıları: Tümör, Viral enfeksiyonlar, sinüzit, zehirlenmeler, göz bozuklukları, kulak-burun-boğaz hastalıkları, boyun fıtıkları, psikiyatrik hastalıklar bu tür ağrılara neden olabilir.

3-Küme Baş ağrıları: Saniyeler içinde başlayıp çok şiddetli hissedilebiliyor, gözler yerinden fırlayacakmış hissi veriyor şakak ağrılarıyla beraber seyrediyor hastaların çoğunluğu erkeklerden oluşuyor.

4-Günlük aktivite esnasında oluşan geçici baş ağrıları: Aşırı yorgunluk, aşırı kafein alımı, sigara kullanımı, gözlerin aşırı yorulması, aşırı alkol tüketimi, Adet dönemi baş ağrıları bu tip ağrıların sorumlusudur.

5-Diğer baş ağrıları: Sınıflandırılamayan adı konmamış baş ağrıları.

Migren: Migren de aslında gerilim türü baş ağrısıdır ama önemli bir baş ağrısı çeşidi olduğundan migren’e ayrı bir başlık ayırmak istedik! Migren baş içerisindeki damarların kontrolsüz genişlemesi sonucu ortaya çıkar, kafa iç basıncı artar, göz ve alın çevresinde ağrılar yoğunlaşır. Dünya üzerinde milyonlarca migren hastası vardır. Migren’in en büyük nedenleri tuz, dengesiz beslenme, hazır gıdalar, aşırı stres, alerjiler ve alkol tüketimidir.

Migren için hatta tüm hastalıkların önlenmesi ya da tedavisi için dengeli ve sağlıklı beslenme bol sebze meyve tüketimi şarttır.

Baş ağrısı toplumda sık olarak görülen bir şikayettir.Hayatının herhangi bir döneminde baş ağrısı çekmeyen insan yoktur.Özellikle kadınlarda görülme sıklığı fazladır.Çoğunluğunu sinirsel nedenlere bağlı baş ağrıları oluşturur. Baş ağrısı yapan hastalıkların içinde en çok korkulan “beyin tümörleri ve buna bağlı gelişen baş ağrılarıdır”.Beyin tümörünün toplumda görülme sıklığı yüz binde bir olduğunu düşünürsek tümöre bağlı baş ağrılarının ne kadar az olduğunu anlayabiliriz.Buna rağmen başı ağrıyan hastaların öncelikle akıllarına “acaba beynimde tümör var mı” sorusu gelmektedir. Baş ağrılarını 12 ana başlık altında inceleyebiliriz.

1-Migren
2-Gerilim baş ağrısı
3-Küme (Cluster) baş ağrısı
4-Kafa travmalarına bağlı baş ağrıları
5-Damarsal kökenli baş ağrıları
6-Damarsal olmayan ancak diğer beyin içi hastalıklara bağlı baş ağrıları
7-Yapısal lezyon olmayan baş ağrıları
8-Bazı ilaçların kullanılması ile oluşan baş ağrıları
9-Bazı metabolik hastalıklar esnasında oluşan baş ağrıları
10-Boyun,göz,kulak,paranasal sinüs sinüsler (Sinüzit), diş ,yüz kökenli ağrılar:
11-Kranial sinir nevraljileri:
12-Sistemik enfeksiyonlarda görülen baş ağrıları

Yukarıda ki listeyi incelediğimizde iki ana konu karşımıza çıkıyor.Baş ağrısının sebebi beyin ile ilgili hastalıklardan veya beyin dışı hastalıklardan kaynaklanıyor.Öyleyse baş ağrılarını;
1-Beyine ait hastalıklar sonucunda oluşan baş ağrıları.
2-Beyin dışındaki hastalıklara bağlı baş ağrıları olarak iki ana guruba ayırırsak yanlış olmaz.

Basit baş ağrıları daha çok stres, hava durumu, tansiyon ve kanda oksijenin azalmasından ileri gelir. Ki en çok sinirsel ağrılar olarak da tanımlanabilen, gerilimli ortam ve stresten ileri gelen gerilim tipi baş ağrıları görülür. Zonklayıcı bir ağrıdır bu. Genellikle boyundan veya alın bölgesinden başlayan ağrı, yukarı doğru çıkar ve tüm başa yayılır.

Baş ağrılarını ciddiye alıp doktora başvurmak gerekir. Çünkü baş ağrısı vücudunuzda bir şeylerin eksikliğini haber veren bir işarettir. Bu eksiklik sadece kısa bir süre dinlenmek bile olsa önemsemelisiniz. Aksi takdirde baş ağrınız kronikleşebilir.

Karanlık ve sessizlik
Strese dayalı baş ağrısıyla mücadele etmenin ilk yolu olarak aklınıza hemen bir ağrı kesici ilaç içmek gelmesin. Çünkü ağrının önüne geçmenin doğal yolları var ilaçtan önce. Migrene dayalı bir ağrı ise yaşadığınız, karanlık ve sessiz bir odada yatarak krizi atlatmayı tercih edin.

Açık hava yürüyüşü
Stres ve gerilimden uzak bir ortamda dinlenmeye çalışın. Bulunduğunuz yerin havadar olmasına özen gösterin. Ağrıdan dolayı ışığa karşı duyarlılığınız arttıysa karanlıkta dinlenin.
Kendinizde o gücü buluyorsanız, açık havada yürüyüş yapmak da baş ağrısına iyi gelir.

Masaj
Şakaklarınıza, kaşlarınızın arasından alnınıza doğru ve burun deliklerinin üzerinden başlayarak göz kenarlarına doğru cildinizi gererek masaj yapın.

Sıcak duş
Sıcak duş, vücudunuzda gevşeme hissi yaratır. Duşa girmezseniz, ayaklarınızı sıcak su dolu bir kapta bekletin. Ardından su ılık olana kadar soğuk su ekleyin. Ayak banyosundan sonra çorap giyin ve dinlenmek üzere yatın. Beyinde yükselen kan akışı bu şekilde ayaklara aktarılır ve baş ağrısı sona erebilir.

Soğuk kompres
Bir bezi soğuk suyla ıslatarak veya poşete buz koyarak başınıza soğuk kompres yapın.

Muz, makarna, balık yağı
Beslenme uzmanları, muz, makarna ve balık yağının baş ağrısına iyi gelen besinler olduğunu söylüyor. Ayrıca, acı kahveye bir iki damla limon suyu karıştırarak içmek de baş ağrısına iyi gelebiliyor.

İlaç
Ağrı kesici kullanmadan önce mutlaka doktorunuza danışın. Ancak, her ağrıda ilaç kullanmayı alışkanlık haline getirirseniz, bir süre sonra ilaç ağrıları yaşamaya başlarsınız. Yani ilaç bağımlısı olduğunuz için ilacı almadığınızda ağrı başlar. Dolayısıyla mümkün olduğunca ağrı kesici almamakta fayda var.

Sık tekrarlayan ve uzun süren baş ağrısı şikayetiniz varsa sağlıkla ilgili her konuda olduğu gibi, bu durumda da uzman bir doktora başvurmak en doğrusudur.

Türkiye”de toplumun yüzde 45”inin son bir yıl içinde en az bir kere baş ağrısı problemiyle karşı karşıya kaldığı bildirildi.Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Zarifoğlu, AA muhabirine, baş ağrısının, herhangi bir nedene bağlı olmaksızın ya da başka bir tıbbi nedenin sonucu olarak ortaya çıkan, değişik sürelerde yaşanan, kişiyi ağrının şiddeti ve eşlik eden bulgularıyla etkileyen, bir hastalık ya da belirti olduğunu söyledi.

Baş ağrılarının yüzde 90”ını migren ve gerilim tipi ağrıların oluşturduğunu belirten Zarifoğlu, migrenin ataklar şeklinde gelen, en az 4 saat, en çok 3 gün süren, şiddetli zonklayıcı karakterde, bulantı, kusma ve ışık hassasiyetinin eşlik ettiği baş ağrısı şekli olduğunu ifade etti.

Zarifoğlu, Türk Baş Ağrısı Çalışma Grubu tarafından son bir yılda tüm Türkiye”yi kapsayan epidemiyolojik bir çalışma yapıldığını dile getirerek, şöyle konuştu:

””Çalışma, toplumun yüzde 45”inde son bir yıl içinde en az bir kere baş ağrısı yaşandığını ortaya kondu. Yani baş ağrısı, toplumun büyük kısmını ilgilendiren, önemli bir tıbbi ve sosyal sorun. Migren tipi baş ağrısı ise toplumda, yüzde 16.4 oranında görülüyor. Migren, kadınlarda erkeklere göre 3 kat fazla görülüyor. Çalışmada, kadınlar dışında birinci derece yakınlarında migren rahatsızlığı bulunanların, alerjisi ve baş dönmesi şikayeti olanların migrene daha yatkın oldukları görülüyor. Migrene, ayrıca şehirde yaşayanlar, eğitim durumu düşük ve gelir düzeyi yüksek olanlarda biraz daha sıkça rastlanılmaktadır.””

Dünya genelinde, migrenlilerin ancak yarısının en erken zamanda doğru tanı alabildiklerini vurgulayan Zarifoğlu, doğru tanı alanların da ancak yarısının uygun tedavi edildiklerinin gözlemlendiğini ifade etti.
Zarifoğlu, migrenin kadınlarda daha fazla görülmesinin, kadınların hormonal düzeniyle ilgili bir durum olduğunu dile getirerek, menopozdaki kadınlarda migren krizlerinin seyrekleştiğini, hamilelikte de 3 ve 9”uncu aylar arasında migren krizlerinin azaldığına dikkati çekti.

-MİGRENİ TETİKLEYEN FAKTÖRLER-

Zarifoğlu, migreni tetikleyen faktörler arasında şunların yer aldığını kaydetti:
””Yükseklik değişiklikleri, hava kirliliği, sigara dumanı, parlak veya titreyen ışık, yüksek ve devamlı gürültü, parfüm kokusu, kuvvetli diğer kokular ve kimyasal maddeler, açlık, öğün atlama, çok ya da az uyuma, uyku düzenindeki bozukluklar, uçak yolculukları, doğum kontrol hapları, adet dönemi gibi kadınlardaki hormonal değişiklikler, çikolata, kabuklu kuruyemiş ve kırmızı şarap.””

-””AĞRI KESİCİ HAP SAYISI AYDA 15”İ GEÇİYORSA, DİKKAT””-

Baş ağrısının sürekli ve artan şiddetle devam etmesi durumunda, doktora başvurulması gerektiğini ifade eden Zarifoğlu, ””En sık rastlanan durum, aşırı ağrı kesici kullanımında kaydedilen ayda 15 tabletten fazla kullanımdır. Bu hastalarda ilk iş, ağrı kesicilerin kesilmesi ve migren koruyucu tedavinin başlanmasıdır”” dedi.

Zarifoğlu, bazı hastaları, hastaneye yatırarak tedavi etmek zorunda kalabildiklerine işaret ederek, şunları kaydetti:

””İlk kez ağrıyla tanışan kişinin yaşı 10”un altında, 50”nin üstündeyse, daha önce mevcut olan ağrının şiddeti, şekli değiştiyse, tedaviye cevap vermiyorsa, baş ağrısı şimdiye kadar hayatında karşılaştığı en şiddetli ağrıysa ve ağrı bir fiziksel aktivite sırasında (ağır bir yük kaldırmak, cinsel ilişki) ortaya çıkmış ve şiddetini arttırmışsa mutlaka doktora gitmek gerekir.””