Astımın tedavisindeki en önemli faktör nedeni ortadan kaldırmaktır. Yani astıma neden olan sigara veya alerjik faktörü ortadan kaldırmak gereklidir. Sigaradan ve alerjiye neden olan faktörlerden uzak durmakta önemlidir. Özellikle ev tozu akarları astımın en önemli nedenlerinden birisidir. Bu nedenle ev tozu akarlarına çözüm bulmak gerekir. Bunun için evde nem azaltılmalıdır. Ayrıca halıların ve tüylü maddelerin kaldırılması veya sık sık temizlenmesi gerekir. Ahşap eşyaların kullanılması daha iyidir.

Astım kronik bir problemdir. Tedavisi ömür boyu sürer. Astım hastalarının şikayetleri azalsa, hatta görülmese bile ilaçları kullanması gerekir. Aksi takdirde yeni astım ataklarına yakalanma şansları çok çok fazladır. Özellikle akut astım olaylarında solunum yollarındaki iltihaplanmalar daha da artacaktır.

Astım ilaçları ise genellikle 2 çeşittir. Birinci grup ilaçlar; hava yolunu açarlar ve genişletirler. Solunumu kolaylaştırırlar. Diğer grup ilaçlar ise iltihabın giderilmesinde kullanılırlar. İltihap tam olarak giderilemesede azalmasına yardımcı olurlar.

Tedavi için en iyi yöntem doktorunuz ile birlikte koruyucu hekimliği ön plana çıkaran bir tedavi yöntemi uygulamaktır.

Hepinize geçmiş olsun…

Bazı genel deri alerjileri hangileridir ?
a.Birisinin hassas olduğu Maddelerle teması ile ileri gelen deri il­tihabı (dermatitis).
b.Zehirli sarmaşık. (Bu bir nevi dermatisis hastalığıdır).
c.Atopik deri iltihabı (dermatitis) veya egzama.
d.Ürtiker.
Temasla gelen deri iltihabı (dermatitis) nedir ?
Bu Alerjik hastalıkların en yaygınlarından biridir. Hastanın, fazlasıyla hassas olduğu bir maddenin derisi ile teması sonucu mey­dana gelir. Bunlardan birisi zehirli sarmaşıktır. Deri iltihabı (dermatitis) belirtileri derinin kızarması ve kaşınmasıyla başlar; son­radan şişkinlikler, çatlaklar, dışa sızıntılar, kabuk bağlamalar ve dökülmeler meydana gelir. Bu belirtiler kendilerini bir yerde gös­terebildiği gibi bütün vücudu da kaplayabilir.
Temasla ileri gelen deri iltihabını genellikle hangi maddeler meydana getirir ?
Kimyevî maddeler, Bitki yağları, kozmetikler, vücut kokusunu önleyici losyonlar, ağız temizleyici ilaçlar, ilaçlar, giyecekler, plastikler, boyalar vs. Bunlara olan hassasiyet geniş ölçüde değişiktir.
Temasla ileri gelen deri iltihabının tedavi usulleri nelerdir ?
Kriz hallerinde antihistamin ilaçların verilmesi ve deri tahrişleri­nin giderilmesi için gereken ilaçlara başvurulmasıyla. Ayrıca Alerjiyi meydana getiren maddenin tespiti ve bundan sonra bu mad­deyle temastan kaçınmakla. Çok kez kortizon gibi bir steroit’e baş­vurmak gerekli olur.
Atopik deri iltihabı nedir ?
Bu, özellikle bebeklerde rastlanan bir deri egzamasıdır ve genellik­le bir besin maddesine duyulan hassasiyetten ileri gelmektedir. Bu gibi hastalıklar genellikle irsidir.
Ürtiker nedir ?
Bu hastalık, deride çeşitli adetlerde ve muhtelif büyüklükte görü­nen kabarcık veya sivilcelerden meydana gelen bir alerjidir. Bu kabarcıklar ve sivilceler bazen çok büyük olur ve çok kaşıntıya yol açarlar. Bunlar dudaklarda, yüzde, dilde, boğazda, kulaklarda, ve­ya vücudun başka yerlerinde meydana gelebilirler.
Ürtiker veya kurdeşenin sebepleri nelerdir ?
Bunlar genellikle bir gıda maddesi veya bir ilaca karşı duyulan al-lerj iden ileri gelmektedirler.
Ürtikerin belirtileri nelerdir ?
En rahatsız edici belirti aşırı kaşıntıdır.
Ürtikeri meydana getiren maddeler genellikle hangileridir ?
Balık, deniz mahsulleri, fazla baharatlı yemekler ve aspirin, en çok ürtiker yapan şeyler1 arasında gelmektedir.
Ürtikerin tedavisi nasıl yapılır ?
Dokunan madde veya yiyecekten alınmamasıyla ve gereken anti-alerjik ilaçları kullanmakla. Önemli zamanlarda Adrenalin veya benzeri ilaçlar alınmakla krizli durum hafifletilebilir.
Ürtiker bir kez tedavi edildikten sonra yeniden tekrarlar mı ?
Evet. Ürtikere yol açan gıda maddesi yeniden yenildiği takdirde.
Çocuklar büyüyünce deri alerjileri geçebilir mi ?
Evet.
Deri alerjileri olan çocukların büyüyünce başka alerjilere de meyil­leri olabilir mi ?
Evet. Çünkü deri Alerjisi vücutta alerjik meyillerdin ancak bir ta­nesidir.

Allerji, normalde zararsız olan maddelere karşı anormal ve zararlı bağışıklık sistemi cevapları vermektir.

Bu karmaşık cümle ne anlama gelir? Bir örnekle açıklayalım: Bitki polenleri normalde insanlar için zararlı olmayan taneciklerdir. Ancak bazı kişilerde polenlere maruziyet nezle şikayetlerinin ortaya çıkmasına neden olur. Bu olay “allerji”, böyle kişiler de “atopik bünyeli” olarak adlandırılmaktadır.
Atopi; normalde zararsız olan maddelere karşı, “İmmunglobulin E” adı verilen bağışıklık sistemi maddelerinin aşırı miktarda yapılması özelliğidir.

Bu özellik genetik olarak kazanılmaktadır. Diğer bir deyişle atopik bünyeli bir kişi, allerjik hastalık gelişimine neden olan bu özelliğini anne ya da babasından geçen genlerle almaktadır.

Kişinin allerjik olup olmaması sadece genetik faktörlere bağlı değildir. Kalıtıma ek olarak “çevre”nin de allerji gelişiminde önemli bir rol oynadığı görülmektedir.

Belli bir zaman süresince belli bir allerjenle yüksek düzeyde karşılaşan bir kişinin o allerjene karşı duyarlılık kazanma şansı, daha az karşılaşan kişiye göre daha fazladır. Örneğin, erken yaşlarda yüksek miktarda ev tozu akarıyla karşılaşmanın, daha sonra ev tozu akarına allerjik olma riskini dramatik olarak arttırdığı kesin olarak gösterilmiştir.

Ayrıca, özellikle sigara dumanı başta olmak üzere bazı irritanlara maruziyet allerjenlere duyarlılaşmada önemli rol oynamaktadır.

Astım : Yineleyen öksürük, hışıltı, nefes darlığı ve göğüste sıkışma hissi gibi belirtilerle kendini belli eder.
Alerjik rinit : Bu hastalar peş peşe hapşırma, berrak burun akıntısı, burunda tıkanıklık, burun, damak ve boğazda kaşıntıdan şikayet eder.
Alerjik konjunktivit : Gözlerde kaşıntı, yaşarma ve kızarma gözlenir.
Atopik dermatit (ekzama) : Çoğunlukla erken çocukluk (genellikle 6 ay civarında) döneminde başlar. Alevlenmeler ve sönmelerle seyreden kronik yangısal bir deri hastalığıdır. Başlangıçta yanaklarda, alında görülen çok kaşıntılı kırmızı döküntüler çocuk büyüdükçe boyun, dizler ve dirseklerin ön ve arka yüzleri, el ve ayak bileklerinde görülürler.
Ürtiker-anjioödem : Deride kabarma, kızarma, kaşıntı ve şişlik ile kendini belli eder.
Besin, ilaç ve böcek alerjileri : Sıklıkla ürtiker-anjioödeme neden olurlar.”

Allerji nedir? Nasıl ortaya çıkar?

Allerji, çoğu bireyin temas ettiğinde sorun yaşamadığı bir maddeye karşı vücudun anormal duyarlılık göstermesi olarak tanımlanabilir. Allerji çoğu zaman aile bireyleri arasında genetik (ırsi) bir geçiş göstermektedir. Anne ya da babadan birinin allerjik vücut yapısına sahip olması durumunda çocukta allerji gelişme riski % 25 iken, hem annenin hem babanın allerjik olması durumunda bu oran % 50′ye çıkmaktadır. Hem anne, hem babada aynı allerjik hastalığın bulunması durumunda ise çocukta aynı hastalık görülme riski % 70 olarak bildirilmektedir. Ancak ailesinde hiç allerji ya da astım öyküsü olmayan astımlı çocuklar da vardır.

Çocuklarda en sık neye karşı allerji gelişir?

Çevremizde var olan her tür maddeye karşı allerjik reaksiyon gelişebilir. Allerji yapıcı maddeler gıdalarla, hava yolu ile, vücuda dışarıdan enjekte edilmek yoluyla veya deri yolu ile alınabilir. İlk 3 yaşta gıdalara karşı (en sık inek sütü ve yumurta) allerji gelişimi ön planda iken, 3 yaştan sonra solunan hava ile alınan maddelere karşı olan allerjiler ön plana geçer. Hava yolu ile allerji yapabilen maddeler içinde ev tozu akarları, küf, hayvan cilt döküntüleri, salgı ve tüyleri, yabani ot, çimen ve ağaç polenleri sayılabilir.

Çocuklarda astım neden olur?

Çocukluk çağında astım % 90 oranında allerjik kökenlidir. Ev içi allerji yapıcı maddelerin bronşlarda yarattığı hassasiyet; soğuk hava, egzersiz, solunum yolu enfeksiyonları, kimyasal kokular, hava kirliliği ve sigara dumanı gibi uyaranlarla temas sonucu astım belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olur. Bunun yanında alerjik olunan maddeye bir anda aşırı maruz kalmak da öksürük, hırıltı, nefes darlığı belirtilerine yol açabilir.

Çocuklarda astım nasıl seyreder?

Astım tanısı alan çocukların çoğunun hayatın ilk 2 yılında belirti verdiği bilinmektedir. İlk yıllarda öksürük ve hırıltı daha çok virüslerle olan solunum yolu enfeksiyonları sonucu ortaya çıkar. Bu yaşlarda akciğerlerin gelişiminin henüz tamamlanmamış olması, küçük hava yolu çaplarının dar, kıkırdak dokunun az olması, tekrarlayıcı bronş daralmasına katkıda bulunur. Dört beş yaşlarında akciğerlerin gelişiminin tamamlanması ile erken yaşlarda astım belirtileri gösteren birçok çocukta hastalık düzelmektedir. Düzelmeyen bir grup hasta ve daha geç astım tanısı almış çocukların bir kısmı da ergenlik çağında klinik bir iyilik dönemine girerler. Genel olarak çocukluk çağında astım tanısı almış hastaların yaklaşık %50-60′ı ergenlik döneminde iyileşirler. İyileşen olguların bir bölümü orta yaş döneminde tekrar hastalık belirtileri göstermeye başlayabilmektedirler. Allerjisi olan astımlı çocuklarda yaş ilerledikçe hastalığın kaybolması olasılığı daha düşüktür.

Çocuklarda astım nasıl teşhis edilir?

Astım tanısı koymada en değerli tanı aracı şikayetlerin hikayesidir. Öksürük, hırıltı, hışıltı ve / veya nefes darlığı belirtilerinin varlığı ve bu belirtilerin bronş acıcı tedaviyle veya kendiliğinden kaybolması, ancak bir süre sonra tekrar ortaya çıkması ön planda astımı düşündürür. Yattıktan sonra veya sabaha karşı yaklaşık 30 dakika süreyle devam eden ve bronş genişletici ilaçlara olumlu yanıt veren öksürük atakları da aksi ispat edilene kadar astım kabul edilmelidir. Doktor muayenesinde akciğerlerde bronş daralmasına ait bulgular gözlenmesi de tanıyı destekler.

Çocuklarda astım nasıl tedavi edilir?

Tüm allerjik hastalıklarda olduğu gibi astımda da birinci basamak tedavi allerjik olunan maddeden uzak durmaktır. Uygun öneriler doğrultusunda alınacak çevre önlemleri ile hastalık belirtilerinin ve bronşlardaki aşırı duyarlılığın belirgin derecede azalması mümkündür.

Çevre önlemlerinin yeterli olmadığı, ilaç tedavisinin uygun görüldüğü hastalarda havayolu ile akciğerlere çekilip bronşları tedavi eden sprey şeklindeki ilaçlar kullanılmaktadır. Bunlar, allerjinin yarattığı bronş hassasiyetini azaltarak atakları önleyici ilaçlar ve sadece hastalık alevlenmeleri sırasında kullanılan bronş gevşetici ilaçlar olarak ikiye ayrılabilir. Son yıllarda astım tedavisinde devrim niteliği taşıyan atakları önleyici ilaçların bir çoğunda düşük dozlu kortizon bulunmaktadır. Ancak bu kortizonlar kana karışma oranı çok çok düşük, uygun dozda kullanıldıklarında kortizona ait yan etkilere yol açmayan ilaçlardır. Allerjinin bronşlarda yapabileceği kalıcı hasarı önlemede tek seçenek olarak sunulan bu ilaçlarla astım belirtileri en aza indirilmektedir. Ancak bilinmelidir ki, bu ilaçlarla tedavi hastalığı kökten yok edememektedir. Çoğu çocukta spreyler verildiği sürece etkili olmakta, kesildiğinde ise yeniden belirtiler ortaya çıkmaktadır. Allerjik astımda hastalığı kökten tedavi edecek ve doğal seyrini değiştirebilecek tek tedavi yöntemi allerji aşı tedavisidir.

Aşı tedavisi nedir? Kimlere ve nasıl uygulanır?

Aşı tedavisi sadece alierjisi deri testinde veya kanda spesifik IgE yoluyla tespit edilmiş, 3 yaşın üzerindeki çocuklara uygulanır. Allerjik olunan maddenin artan dozlarda vücuda verilip, çocuğun o maddeye alıştırılması sağlanır. Uzun yıllar aşı tedavisi iğne şeklinde uygulanmıştır. Ancak, bu tedavi şeklinde görülebilecek allerjik yan etkilerin çok fazla olması ve çocuklarda iğneye bağlı yarattığı rahatsızlık nedeniyle; son yıllarda dil altı aşı tedavileri geliştirilmiştir. Bu tedavi yöntemi yaklaşık 10 yıldır uygulanmakta olup, yan etkilerinin azlığı ve hastanın kendi evinde tedavi olabilmesinin yarattığı rahatlık nedeniyle gün geçtikçe daha fazla tercih edilmektedir.

Alerjik hastalıklara dikkat!
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Çocuk Hastanesi Allerji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fadıl Öztürk, en çok ev tozu akarları, kedi ve köpekler, hamam böcekleri ile ot ve ağaç polenlerinin neden olduğu alerjik hastalıkların tüm dünyada arttığını bildirdi.

Yunanca’da “değişik iş” veya “değişik reaksiyon” anlamına gelen alerjinin, çevrede bulunan ve başka bakımdan zararsız olan maddelere (alerjenler) karşı bazı kişilerin verdiği aşırı reaksiyon olarak tanımlandığını söyleyen Prof. Dr. Fadıl Öztürk, “Şöyle ki; en sık alerjik reaksiyonlara neden olan ev tozu akarlarının, kedi ve köpeklerin, hamam böceklerinin, ot ve ağaç polenlerinin alerjenleri havayolu ile hepimizin gözüne, ağzına, burnuna girer, akciğerlere ulaşır. Fakat yalnızca bunlara karşı alerjisi olan kişilerde astım ve alerjik nezle (rinit) gibi hastalıklara neden olurlar. Bir kişide alerji gelişmesi için genetik yatkınlık ve çevresel alerjenlerle sürekli temas sonucu bir duyarlılaşmanın oluşması gereklidir” dedi.

Astım ve alerjik rinitten başka alerjik hastalıklar da bulunduğunu, bunların alerjik konjunktivit, atopik dermatit, kontakt dermatit, ürtiker anjioödem, besin alerjileri, ilaç alerjileri ve böcek zehri alerjileri olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Fadıl Öztürk, ilaçlar, besinler ve böcek zehirlerinin anafilaksi olarak adlandırılan ani ve ölümcül reaksiyonlara neden olabileceğini vurguladı.

Alerjik hastalıkların belirtileri

Prof. Dr. Fadıl Öztürk, alerjik hastalıkların belirtilerini şöyle sıraladı:

Astım : Yineleyen öksürük, hışıltı, nefes darlığı ve göğüste sıkışma hissi gibi belirtilerle kendini belli eder.
Alerjik rinit : Bu hastalar peş peşe hapşırma, berrak burun akıntısı, burunda tıkanıklık, burun, damak ve boğazda kaşıntıdan şikayet eder.
Alerjik konjunktivit : Gözlerde kaşıntı, yaşarma ve kızarma gözlenir.
Atopik dermatit (ekzama) : Çoğunlukla erken çocukluk (genellikle 6 ay civarında) döneminde başlar. Alevlenmeler ve sönmelerle seyreden kronik yangısal bir deri hastalığıdır. Başlangıçta yanaklarda, alında görülen çok kaşıntılı kırmızı döküntüler çocuk büyüdükçe boyun, dizler ve dirseklerin ön ve arka yüzleri, el ve ayak bileklerinde görülürler.
Ürtiker-anjioödem : Deride kabarma, kızarma, kaşıntı ve şişlik ile kendini belli eder.
Besin, ilaç ve böcek alerjileri : Sıklıkla ürtiker-anjioödeme neden olurlar.”

Alerjik hastalıklar baharda artıyor

Baharda alerjik hastalıklarda artış görüldüğünü, baharın başlamasıyla birlikte soluduğumuz havaya çok miktarda ağaç ve ot polenleri karıştığını kaydeden Prof. Dr. Fadıl Öztürk, “Polenler, tohumlu bitkilerin erkek üreme organının bir parçasıdır ve ilk ayırt edilen alerjenlerdir. Her bitkinin polenizasyon dönemi farklıdır. Genellikle ağaç polenleri Şubat-Nisan, çayır polenleri Mayıs-Temmuz, yabani ot polenleri Ağustos-Ekim ayları arasında atmosferde yoğun olarak bulunur. Atmosferdeki polen sayısı hava durumu ve günün saatine göre değişim gösterir. Bu polenler, duyarlı olanlarda alerjik hastalık yapar” diye konuştu.

Alerjik hastalıkların tüm dünyada arttığını, bu hastalıkların görülme sıklığının ülkeden ülkeye, hatta aynı ülkenin değişik bölgelerinde farklılıklar gösterdiğini ifade eden Prof. Dr. Öztürk, “Bu gözlem alerjik hastalıkların ortaya çıkmasında kalıtsal faktörlerin yanında çevresel faktörlerin de önemli olduğunu düşündürmektedir. Bugün için kalıtsal faktörlere müdahale etmek olanaklı ve pratik değildir. Dolayısıyla hastalığın önlenmesi veya hastalık belirtilerinin gelişmesinin önüne geçilmesi için çevresel faktörlere yönelik önlemlerin alınması mantıklı görünmektedir” şeklinde konuştu.

“Çocuklar sigaradan uzak tutulmalı”

Yaşamın ilk yıllarında çevresel alerjenlerle temasın azaltılmasının yararlı olabileceğini açıklayan Prof. Dr. Öztürk, alerjik hastalıklara karşı şu uyarılarda bulundu:

“Çocuklar hiçbir zaman pasif sigara dumanına maruz bırakılmamalıdır. Ev tozu akarları ile teması azaltmak için yatak ve yastık kılıfları sık sık 60 dereceden yüksek bir sıcaklıkta yıkanmalı, toz tutan oyuncak ve eşyalardan uzak durulmalıdır. Atmosferdeki polen yoğunluğu mevsimlere ve coğrafi bölgelere göre farklılıklar gösterir. En yoğun olduğu dönemler genellikle ilkbahar ve erken yaz mevsimleridir. Polen mevsiminde pencerelerin kapalı tutulması ve hava filtrelerinin kullanılması ev içi polen maruziyetini azaltır. Bu dönemlerde ev dışı aktivitelerinin kısıtlanması, ev dışında yüz maskesi ve güneş gözlüğü takılması yararlı olur. Her türlü besin ve ilaç alerjiye neden olabilir. Genel olarak işlenmemiş katkısız, doğal besinler tercih edilmeli, bilinen besin alerjisi varsa söz konusu besinden kesinlikle uzak durulmalıdır. Doktor önerisi olmadan rasgele ilaç kullanılmamalıdır.”