McrGrup Sağlık

Bu yazımızda sizlere sıkça karıştırılan büyüme ve gelişme kavramlarından bahsedeceğiz. Bu kavramlar aynı gibi görülmesine karşın, aslında farklı kavramlardır. Farklı olayları ifade ederler.

Büyüme : Vücudun hacim ve kütlece artışıdır.

Gelişme : Hücre ve dokuların yapılarındaki değişmeler sonucu, organların işlevlerinin belli bir olgunluğa erişmesi olarak tanımlanabilir.

Özet olarak büyüme ve gelişme, çocuğun erişkin hale gelenciye kadar geçirdiği organik ve işlevsel değişikliklerin bütünüdür. Büyüme ve gelişme, genellikle birbirleri ile uyumlu olaylardır ve belli sıra izlerler. İlk yaşlarda büyüme sorunu olan bir çocuğun zeka ve ruh gelişiminde de sorun olur. Gelişme; büyüme, öğrenme ve olgunlaşmanın etkisi altındadır. Bir konuda bilgi edinmek, yetenek ve becerilerini ilerletmek anlamına gelen öğrenme, zeka, ruh ve beden gelişiminde etkilidir. İnsanların, bedensel ve ruhsal yeteneklerinin en üst düzeyde gelişmesi ise olgunlaşma adını alır. Büyüme ve gelişmede, genetik, hormonal, beslenme, fiziki çevre gibi çeşitli faktorler rol oynar.

Daha önceki yazılarımızda sizlere büyüme ve gelişme faktörlerinden bahsetmiştik. Şimdi ise büyüme ve gelişmeye etki eden faktörlerden kısaca bahsedeceğiz.

Genetik : Anne ve babadan geçen genler, çocuklarda bazı özellikler belirlemektedir. Büyüme ve gelişme de bu özellikler arasındadır. Boy uzunluğu genetik özelliklerle yakında ilişkilidir. Down sendromu, çeşitli bedensel ve zihinsel yetersizliklere sebep olan bir hastalıktır.

Hormonal : İç salgı bezlerinden salgılanan büyüme hormonu ile tiroksin; ergenlik döneminden itibaren salgılanan androjen ile östrojenler büyüme ve gelişmede etkilidir. Büyüme hormunun fazla salgılanmasıyla ortaya çıkan akromegali hastalığında el, burun, ayak gibi vücudun uç kısımlarında aşırı büyüme gerçekleşir.

Beslenme : Yeterli ve dengeli beslenmeyen çocuklarda bedensel olarak büyüme ve gelişme geri kalırken, zeka ve ruhsal gelişim de olumsuz etkilenmektedir.

Fiziki çevre : Büyüme ve gelişmeye iklim şartları da etki eder. bunun yanı sıra olumsuz çevre şartları da hastalıklara yol açabilir. Büyüme ve gelişmeyi engeller. Ayrıca, spor ve bedn eğitimi, kasların kasılma gücünü geliştirir. Oksijen taşıma mekanizmalarını güçlendirerek büyüme ve gelişmeyi olumlu yönde etkiler.