damar tıkanıklığı ve damar kireçlenmesi

Damar Kireçlenmesi (arterio skleroz)
Ateroskleroz yani damar sertliğinin görülmesi sonucu oluşur. Damarların esnekliklerini kaybetmesi sonucu oluşmaktadır. Halk dilinde damar kireçlenmesi denmektedir. Genellikle şeker hastası olanlarda (diyabet) ciddi sorunlar yaratabilir. Damar kireçlenmesinin bazı belirtileri vardır, bu berlitiler ;
Baş dönmesi
Baş ağrısı
Titreme
Yürürken denge kaybı
Unutkanlık
Damar sertleşmesinin görüşdüğü yerde acı hissetme.
Bu belirtiler görüldüğünde doktora görünülümeli ve önlem alınmalıdır. Korkulacak bir hastalık değildir ve tedavisi mümkümdür. Tedavisinde en önemli etken cesaret ve neşedir.

Hastalığın tedavisi, kardiyomiyopati sebebine ve türüne göre değişiklik göstermektedir. Eğer kalp koroner damarlarında tıkanıklık varsa balon stent veya bypass ameliyatına başvurulur. Beta bloker ve kalsiyum kanal blokeri denen ilaçlar kullanılarak kalp kasının gevşemesi sağlanır ve kalınlaşmanın neden olduğu tıkanıklık azaltılır. Damar gevşetici ilaçlarla kalbin iş yükü azaldığından kalp daha rahat çalışabilir. Bu tedavi kan basıncını düşürebilir. Kan sulandırıcı ilaçlarla kan damarlarındaki tıkanıklıklar ve felçler önlenebilir. Kalbin aşırı kalınlaştığı bazı hastalarda miyektomi denilen tıkanıklık yapan kas kitlesini azaltmaya yönelik ameliyatlar yapılabilir. Bazı hastalarda bu işlem ameliyata gerek kalmadan kateter yöntemi ile de yapılabilir. Bazı hastalarda kalp pili takılarak kalp vurusunun yönü değiştirilerek kalınlaşmanın neden olduğu tıkanıklık azaltılabilir. Bazı durumlarda implantable cardioverter defibrillator (ICD) denen cihazlar yerleştirilerek, ölümcül ritim problemleri tedavi edilir. 3 odacığa yerleştirilen kalp pili de kalp yetmezliğinde yeni ve önemli fayda sağlayan bir tedavi yöntemidir. Yardımcı cihazlar ve nihayetinde kalp nakli tedavi seçenekleri arasında yer alır.

Ritm Holter Kontrölü ile; ritm bozuklukları, taşikardi, bradikardi, çarpıntı gibi problemler belirlenebilir.

Efor testinde hastalar koşu bandı üzerinde koşarlar. Bu sırada kademe giderek artırılır. Efor arttıkça kalpte meydana gelen değişiklikler belirlenir. Efor testinde hedef kalp atış hızının hedef seviyeye ulaştırılmasıdır. Efor testi uygulanırken EKG gibi testlerde hastaya uygulanır. Bu sayede hastanın kalp ile ilgili bilgileri kaydedilir. Hastanın kan basıncı ve nabız bilgileri öğrenilir.

Efor testi sayesinde tespit edilebilen problemler ve hastalıklar;
-Taşikardi
-Kalp damarlarında herhangi bir darlık olup olmadığı
-Kalp krizi riski olup olmadığı
-Efor sırasında tansiyonun ne kadar arttığı
-Ritim bozuklukları

Bunun dışında birçok kalp rahatsızlığı ve kalp ile ilgili problemler tespit edilebilir.

Ekokardiyografi testi ile tanınabilecek problemler ve hastalıklar;

Kalp kapakçığı hastalıklar (romatizmal kapak ağrısı, kalp kapağı darlığı, kalp kapağı yetersizliği ve kalp kapakçıklarında sarkma esnekliğini kaybetmesi)

Kalbin büyüklüğü anlaşılabilir.

Kalp duvarlarında inceleşme, kalınlaşma ve anevrizma olarak bilinen kalp duvarlarının bollaşması.

Kalpte kist veya tümör olup olmadığı tespit edilebilir.

Aort atar damarında genişleme olup olmadığı tespit edilebilir.

Kalp içi boşluklarda pıhtı varmı yokmu diye bakılabilir.

Kalp zarı hakkında bilgi alınabilir. Kalbin bir kasılmada ne kadar kan pompaladığı ölçülebilir.

Yani açık olarak görülür ki kalp romatizması, kalp kapak hastalıkları, kalp yetersizliği, kalp krizi, doğumsal kalp hastalıkları gibi hastalıklarda eko ile bilgiler ve tanı alınabilir.

Normal kalp atım sayıları
0 – 1 yaşlarda; 1 dakikada 120-140
1 – 3 yaşlarda; 1 dakikada 90-120
3 – 7 yaşlarda; 1 dakikada 90- 100
7 – 20 yaşlada; 1 dakikada 80 – 90
20 yaşından sonra; 1 dakikada 60-80

Yukarıda verdiğimiz sayılar normal kalp atım sayılarıdır. Taşikardi dediğimiz olayda bu sayılar değişik derecelerde normal seviyenin üstüne çıkarlar.

Taşikardi ciddi problemlerin (özellikle kalp ve böbrek ile ilgili ciddi problemlerin) habercisi olabilir. Bu neden ile kalp atım sayınızda artış söz konusu ise mulaka bir uzmana başvuru yapın…

Sitemizde arama yaparak taşikardi (Kalbn hızlı atması) hakkında detaylı bilgiler bulabilirsiniz. Sitemizde Taşikardi’nin nedenleri, Taşikardi’nin belirtileri, Taşikardi’nin tanısı ve Taşikardi’nin tedavisi konularında yazılar mevcuttur.

Kolesterol seviyesi düşürülmelidir. Kolesterolü yükselten faktörler arasında stres, sigara, alkol ve kafein de vardır. Bunlara dikkat etmek şarttır. Yüksek kolesterole karşı sarımsak, yulaf, arpa, soğan, fasulye, mercimek, nohut, bezelye, elma gibi kanda bu maddenin artmasını engelleyen gıdalardan bolca tüketmek gerekir Alkolden uzak durmalıdır.

Hayvansal yağlardan uzak durmalı, zeytinyağı tercih edilmelidir.

Beyaz şekerden uzak durmalıdır. Şeker, bazı insanlarda tansiyon yükselmesine sebep olabilmektidir.

Fazla tuz tansiyonu yükseltebilmektedir.

Sebze ve meyvelere ağırlık verilmelidir. Özellikle, sarımsak, soğan, lahana, elma, kiraz, üzüm, limon, erik, kavun, ananas, enginar, tatlı biber yenmelidir.

Tam buğday, sızma zeytinyağı, esmer pirinç, kuru fasulye, barbunya ve ayçiçek çekirdeği gibi doğal ürünler yenmelidir.

Düzenli ve devamlı egzersiz yapmalıdır.

Margarin kullanmamalıdır. Yapay olarak serteştirilen yağlar da donmuş yağlar kadar zararlıdır.

Hazırlayan: Prof. Dr. Övsev Dörtlemez – Prof. Dr. Halis Dörtlemez
İç Hastalıkları – Kardiyoloji Uzmanı

Kalp Hastalarının Hastalıkları gereği yaşam boyu dikkat etmeleri gereken bazı kurallar vardır.

Bunlar çoğu kez hastalar tarafından yeni bir yaşam şekli olarak algılanır. Mümkün olduğunca da uymaya özen gösterilir

Her mevsimin kendine özgü güzelliği ve özelliği vardır. Kışın karı ve soğuğu ile yazın sıcağı ve denizi bunların başında gelir.

Kalp Hastası olan kişi yazın ve denizini çok seviyor da olsa, kendini mümkün olduğunca sıcaktan ve yaz-deniz keyfi adına yorgunluktan korumalıdır. Bu nedenle sıcağın ve koruyucu hareketlerin sakıncalarına kısaca değinmek uygun olur.

Sıcaklık ve Deri
İnsanlar içinde bulundukları ortama uyum sağlamada kendilerine yardımcı olan donanımlara sahiptirler.

Çevrenin ve kendi vücut ısınlarının durumuna uyum sağlamada deri çok önemli bir rol oynar
Deri, damarlarının durumunu ihtiyaca göre ayarlayarak damarların genişlemesi veya damarların daralmasını sağlayarak çevrenin sıcağına uyum sağlar. Kişinin sıcağa uyum göstermesinde terleme ve titremeninde önemli bir ayarlayıcı rolü vardır.

Deri, normal koşullarda normal ısıdaki ve istirahatteki erişkin bir insanda kalp debisinin % de 5-10′u kadar bir kan taşır. Isının artmasıyla deri kanlanması artar.
Aşırı ısı artması hallerinde kap debisinin % 50-60′ı deriye gider. Bu gibi hallerde derinin Sempatik Vazokonstriktör sinirleri arayıcılığı ile çeşitli refleks yollar sayesinde dolaşım düzenlenmesi yapılarak kontrol altına alınır.

Yazın aşırı sıcaklarda, sıcağa uzun süre maruz kalmakla en sık görülen aşırı halsizlik, yorgunluk hatta bitkinlik düzeyindeki tablolardır. Sıcak Çarpması (Güneş Çarpması) bu durumlardan  biridir.

Ortamın ısısının artmasıyla kişinin deri ve çeşitli organlarında oluşan temel değişiklikleri şöyle özetleyebiliriz.

1- DOLAŞIMDA ,KANIN BÜYÜK KISMI DERİYE YÖNELDİĞİ İÇİN DERİNİN KAN AKIMI VE KAN MİKTARI ARTAR.
2- KALB DEBİSİ VE ATIM HACMİ AZALIR.
3- ARTERİYEL KAN BASINCI ( TANSİYON ) DÜŞER.
4- KARIN İÇ ORGANLARININ KANLANMASI AZALIR.
5- KASLARDA KAN AKIMI AZALIR.

Bu değişiklikler yorgunluk yaratabilecek düzeyde güç sarfiyatını gerektiren her türlü beden-sel faaliyette daha da artar.
Böyle durumlarda kalbin işinin artması dakikadaki atım sayısı-kasılması da artar.

Yukarıdaki açıklamaya çalışmaya çalıştığımız özelliklerden ötürü hipertansiyonlu, kalp yetmezlikli, koroner arter hastalıklı ve tedavi altındaki hastların şunlara dikkat etmleri uygun olur.

FAZLA SICAĞA MARUZ KALMAYINIZ. YÜRÜYÜŞ VE GEZİNTİLERİNİZİ SABAH ERKEN VEYA AKŞAM SERİN SAATLERDE YAPINIZ.

GÜNLÜK SU ALIMINIZ KISITLANMIŞ BİLE OLSA,YAZIN ÇOK SICAK ZAMANLARI_DA VE AŞIRI TERLEDİĞINİZ DÖNEMLERDE SU KAYBINIZ ARTACAĞI İÇİN YETERLİ SUYUNUZU (GÜNDE ORTALAMA 2-2,5 LİTRE)

TERLE BİRLİKTE VÜCUDUN ELEKTROLİT KAYBI, ÖZELLİKLE SODYUM (TUZ) KAYBI FAZLA OLACAĞI İÇİN-TUZ KISITLAMALI BİR REJİM İÇİNDEYSENİZ DOKTORUNUZUN FİKRİNİ ALARAK YEMEKLERİNİZE BİRAZ TUZ İLAVE EDEBİLİRSİNİZ.

DENİZ KIYISINDA TATİLDE İSENİZ, KUMDA YATIP, GÜNEŞ BANYOSU YAPMAYINIZ. DENİZE SABAH VEYA AKŞAM ÜZERİ GİRİNİZ. DENİZDE UZUN SÜRE YÜZMEYİNİZ.

EGER DENİZDE DALMA ALIŞKANLIĞINIZ VARSA DALMAYINIZ.

TOK KARNINA DENİZE GİRMEYİNİZ.

FAZLA YAGLI, KIZARTMALI, AĞIR GIDALAR YERİNE, BOL SEBZE, HAŞLAMA VEYA IZGARA, HAFİF GIDALAR TERCİH EDİNİZ. EĞER DİABETES MELLİTUSUNUZ (ŞEKER HASTALIĞI) YOKSA BOL MEYVA YİYİNİZ.

BACAKLARINIZDA KRONİK VENÖZ YETMEZLİK (VARİS) VARSA, DENİZDE BELİNİZE KADAR OLAN BİR SU SEVİYESİNDE YÜRÜYÜŞ YAPINIZ. ASLA KUM BANYUSU YAPMAYINIZ.

HİPERTANSİYONLU İSENİZ, TANSİYON İLACINIZ FAZLA GELEBİLİR, DOZUNU DOKTORUNUZA TEKRAR SORUNUZ.

AŞIRI SICAKLARDA RİTM BOZUKLUKLARI OLABILİR.

BU KURALLARA UYMADIĞINIZ TAKDİRDE HANGİ SEBEPLE MEYDANA GELMİŞ OLURSA OLSUN KALB YETERSİZLİGİNİZ KAYBOLMUŞKEN YENİDEN ORTAYA ÇIKABİLİR, HAFİFLEMİŞKEN AĞIRLAŞABİLİR.

SÜKÜN BULMUŞ, KAYBOLMUŞ KALB AĞRILARINIZ (ANGİNA PECTORİS) YENİDEN BAŞLAYABİLİR.

DENİZ VE SICAĞA KARŞILIK SERİN YAYLA TATİLİNİ TERCİH EDEBİLİRSİNİZ

Triküspit kapak adından da anlaşılacağı gibi 3 yaprakçıklı bir kapaktır ve düşük basınçlı odacıklar arasında bulunduğu için kolay tahrip olmaz. Triküspit yetmezliği sağ ventrikülün genişlediği durumlarda veya organik kapak hastalık ve dejenerasyonlarında ortaya çıkar.

Triküspit Kapak Yetmezliği Nedenleri;

- Romatizmal kalp hastalığı
- İnfektif endokardit
- Trikuspit prolapsusu
- Ebstein anomalisi
- Konjenital
- Travma
- Sağ ventrikül infarktüsü
- Karsinoid sendrom
- Atriyoventriküler yastık defekti
- Papiller kas disfonksiyonu
- Bağ dokusu defekt veya hastalıkları (Marfan sendromu gibi)
- Radyasyon zedelenmesi

Birçok hastanın hiçbir şikâyeti yoktur. Tesadüfen genel bir muayene esnasında farkedilir. Bir kısım hastalar sol göğüsteki sağır bir ağrıdan müştekidir, bazen de hakikî anjin dö puvatrin ağrısı duyarlar. Ağır vakalarda, çarpıntı, baş dönmesi, bayılmalar, boyun damarla­rında kuvvetli atışlar olabilir. Azamî tansiyon ekseriyetle çok yükselmiştir. Asgarî tansiyon ise çok düşüktür. Meselâ biri 15 ise öteki 3 ve­ya 5 dir.

Dikkat edildiği takdirde hastalar normal bir şahıs gibi uzun yıllar yaşarlar. Dikkat edil­mediği takdirde nefes darlığı başlar, sol kalp yetersizliği teessüs eder. İhtilât olarak bakteryel andokardit husuie gelebilir. Fakat umumiyetle aorta kifayetsizliği hiç de korku­lacak bir kalp hastalığı değildir. Birçok vaka­larda en ufak bir şikâyete dahi sebep olmaz.