Acımsı tadı olan ve yaprakları genellikle salata olarak tüketilen roka, turpgiller ailesinden bir bitkidir. Akdeniz ikliminin karakteristik bitkilerinden biri olan roka, Roma İmparatorluğu dönemine kadar dayanan oldukça eski dönemlerden beri insanlar tarafından üretilmektedir. Doğal olarak kendi başına yetişen yabani türü olduğu gibi, insanlar tarafından tarımsal faaliyetlerle yetiştirilen türleri de mevcuttur.
Ülkemiz de dahil olmak üzere daha çok İtalya ve Yunanistan gibi Akdeniz ikliminin hakim olduğu coğrafyalarda salata olarak tüketilen roka, ayrıca yemeklerle birlikte sunulan bir garnitür olarak da yaygın bir biçimde kullanılır. Garnitür ve salata olarak tüketilmesi alışkanlık olarak tanımlansa da, bu bitkiyi yemek yaparak da tüketen toplumlar mevcuttur. Ülkemizde bilhassa Ege bölgesinde börek yapımında kullanılan roka, Slovenyalılar tarafından da peynirli börek yapımında tıpkı ülkemizdeki uygulama şeklinde benzer biçimde kullanılır.
Ayrıca İtalyanların meşhur pizza ve makarnalarını da süsleyen bu yeşil yapraklı bitki, özellikle son 20 yılda Amerika Kıtası’nda da yaygınlaşmaya başlamıştır.
Ülkemizde tarımla uğraşan insanların yakından tanıdığı bir bitki olan ebegümeci, genellikle tarla kenarlarında yabani olarak kendiliğinden yetişen bir bitkidir. Yaprakları sebze olarak tüketilebildiği gibi, çiçekleri de ilaç sanayinde oldukça etkili bir madde olarak kullanılır. 20 santimden başlayarak 70 santim kadar yüksekliğe erişebilen bir bitki olarak, sarmal bir yaprak yapısına sahiptir.
Mayıs aylarından itibaren çiçek açmaya başlar ve Ağustos sonlarına kadar da çiçekli yapısını korur.
Öksürük kesici etkisi nedeniyle uzun zamandır ilaç olarak kullanılan ebegümeci, göğüs yumuşatıcıdır. Sindirim sisteminin düzenli bir biçimde çalışmasını da sağlayan bu bitki, mideden başlayarak kalın bağırsaklara kadar tüm sindirimin rahat bir şekilde yapılmasını sağlar. Kabızlık şikayeti olanlar için oldukça yararlı bir bitki olan ebegümeci, ayrıca kusma ve mide bulantısı gibi problemlerin de giderilmesinde kullanılır.
Kış aylarında yakalanan grip, nezle ve öksürük gibi şikayetlerin tedavisinde de etkili olan bu bitki, bronşit ve nefes darlığı gibi sorunların iyileşmesine de yardımcı olur.
Ballıbabagiller bitki familyasının Lavandula isimli cinsinin Akdeniz ikliminde görülen farklı türlerine genel olarak Lavanta denir. Orijinal kökeni Atlas Okyanusu adaları olan bu bitki, tarihsel süreç içerisinde yayılarak Akdeniz bölgesine gelmiş ve burada insanlar tarafından benimsenerek yaygın bir şekilde yetiştirilmiştir.
Çalı görünümlü yapıya sahip olan Lavanta, günümüzde Hindistan’dan Hollanda’ya kadar geniş bir alanda yetiştirilmekte ve farklı ülkelere ithal edilmektedir. Toplu başaklar şeklinde mavi ya da mor tonlarında olan cinslerinin en çok tercih dildiği lavanta, açan kırmızı renk çiçekleri ile birçok insanın favorilerinden biridir. Ayrıca kokusu nedeniyle de yüzyıllar boyunca kurutularak ya da yağı çıkartılarak kullanılan bu bitki, doğal yaşam alanında dağ eteklerinde görülür.
1000 ila 1800 metre arasında yetişen yabani lavanta, ayrıca kurutulduğunda giysilere böcek ve güve gelmesini de engeller. Bu nedenle günümüzde de hala kurutularak saklanacak kıyafetlerin içine konur.
Yarım metreye kadar uzayabilen Asya kökenli bir bitki olan Anason, maydanozgiller ailesinin bir üyesidir. Böbrek şeklindeki yapraklarıyla dikkat çeken bitki, yuvarlak şekilli hoş görünen yapraklarıyla yabani haliyle dikkat çekicidir. Küçük meyvelere sahip olmasına rağmen beyaz renk açan çiçekleriyle estetik açıdan da hoş bir görünüm sunar. Yaz aylarında ve özellikle Temmuz Ağustos döneminde toplanan Anason, meyvelerinin içerisinde Anethol maddesi ihtiva eder.
Sindirim sisteminin etkin bir şekilde çalışmasına yardımcı olan Anason bitkisi, içerisinde bulunan Anethol etken maddesiyle hazım sorunları için büyük yarar sağlar. ayrıca iştahsızlık gibi sorunların giderilmesinde de yaygın bir şekilde kullanılan bu bitki, bağırsaklarda gaz birikmesi problemlerinin de giderilmesine yardımcıdır. Kadınlar için de oldukça yararlı özellikleri olan Anason bitkisi, bilhassa adet döngüsünün düzenlenmesini sağlar.
Sinir yatıştırıcı özelliği de bulunan bu bitki, ayrıca emziren annelerin sütünün de artmasını sağlamaktadır. Çocuklarda ishal ve mide bulantısına bağlı kusma şikayetlerinin de giderilmesinde kullanılan Anason, daha da birçok yararlı etkiye sahiptir.
Son Yorumlar